Məlum olduğu kimi, Rusiya imperiyasında Rusiya imperatoru - I Pyotrun hakimiyyəti dövründə qüvvədə olan qanunvericiliyə əsasən, 122 növ cinayətdə təqsirli bilinən şəxslər ölüm cəzasına məhkum edilirdilər. Ən iyrənc fakt nədir, “Rus hüquq ədaləti” təkcə böyükləri deyil, həm də yetkinlik yaşına çatmayanları və azyaşlıları da ölümə məhkum etdi (məsələn, Marina Mnişek və Yalançı II Dmitrinin 3 yaşlı oğlu asıldı). Saxta pul hazırlamaq və yaymaq, oğurluq, müxtəlif dini cinayətlər, böhtan, residiv, ağasına əl qaldırmaq və sair... kimi cinayətlər ölümlə cəzalandırılırdı.

I Yekaterina Rusiya İmperiyasının hakimiyyətinə gəldikdən sonra onun ölüm hökmü ilə bağlı etdiyi yeganə humanist hərəkət, hamilə məhkum qadınların bu qəddar üsulla cəzalandırılmasının qadağan edilməsi idi. Ancaq onu da qeyd edək ki, onlar əvvəlcə doğulduqları, sonra isə iskeleyə aparıldıqları üçün hələ də özlərini ölüm cəzasından xilas edə bilməyiblər. I Yelizavetanın hakimiyyəti dövründə yaşı 17-dən az olan məhkumların edam edilməsi qadağan edilmişdi. 17-ci əsrin sonlarında imperiyanın bu geniş ərazisində edam cəzası üsulu əsasən məhkumların cəzaçəkmə müəssisələrinə sürgün edilməsi ilə əvəz olundu. İlk baxışdan belə bir cəza üsulunu ölüm cəzası ilə müqayisədə bir növ humanist hərəkət kimi qiymətləndirə bilərik, lakin Rusiya imperiyasının “Allahın tərk etdiyi” yerlərdə yerləşən həbsxanalarda hökm sürən dözülməz şərait əslində buna əsas vermirdi.

Məlum faktdır ki, görkəmli rus yazıçısı Anton Çexov (1860-1904) Saxalində yerləşən həbsxanalarda olub, oradakı vəziyyəti təsvir etmək və geniş ictimaiyyətə çatdırmaq məqsədi ilə. Məhz adıçəkilən dövrdə Çexov özünün məşhur “Saxalin adası” kitabını yazır və burada “məhkumlar üçün ölüm cəzasının həbsxanada sürgündən daha humanist bir hərəkət olduğunu” vurğulayırdı.

1881-ci ildə Rusiya İmperiyasında ictimai edamlar qanunla qadağan edildi. “Əvvəlcə terror, sonra islahatlar” şüarı olan imperiyanın baş naziri Pyotr Stolıpinin bilavasitə göstərişi ilə boğulma yolu ilə kütləvi edamlar başlandı. O, təkcə inqilabçıları deyil, hətta kiçik cinayətlərə görə məhkum olunanları da edam edən bütöv bir hərbi-səhra məhkəmələri şəbəkəsi yaratdı. O dövrdə insanlar boğulma iplərini çox kinli bir adla - "Stolypin qalstukları" adlandırırdılar. Tarixçilərin məlumatlarına görə, “Rusiya qanunu”na əsasən, 1907-1910-cu illərdə Rusiya imperiyasında ölüm cəzası əvvəlki illərlə müqayisədə 10 dəfə artmışdır.

PS məlumatı üçün bildirək ki, Rusiya imperiyasında ölüm cəzasını ən yüksək cəza tədbiri kimi təyin edən ilk rəsmi sənəd - "Dvinin Normativ Xartiyası" 1397-ci ildə qəbul edilib.

mənbə - dahi

Məqalədə ifadə olunan fikirlər müəllifə məxsusdur və LAWHUB-un rəsmi mövqeyini əks etdirməyə bilər.