İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra insanlık nihayet eşitliğin önemini anladı ve bu prensibi evrensel olarak tanımaya karar verdi. BM Genel Kurulu tarafından 10 Aralık 1948'de kabul edilen "İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi" İlk makale şöyle diyor: "Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Onlar vicdana sahiptirler ve birbirlerine kardeşlik ruhuyla davranmalıdırlar."
Eşitlik, modern demokratik bir devletin gerekli bir unsurudur. Bu insan refahının bir önkoşuludur çünkü onsuz ekonomik ve politik kalkınma imkansızdır. Eğer her kişi ülkenin ekonomik süreçlerine katılma, yaratıcılığını geliştirme, hükümette görev alma vb. konularda eşit fırsatlara sahip değilse, toplum birçok kaynak ve fırsatı kaybedecek ve sürekli bir mücadele halinde olacaktır.
Gürcistan'da eşitlik düşüncesinin yeni bir kavram olmadığını belirtmek gerekir. Bu, 19. yüzyılın Gürcü halk figürlerinin düşüncelerinden de anlaşılacağı üzere, bizim tarihi tercihimizdir. Ilia Chavchavadze şunu yazdı: "Günümüzde zulmün ve ulusal nefretin, birbirimize karşı hoşgörüsüzlüğün, siz farklı bir tohumdan olduğunuz ve ben farklı bir tohumdan olduğum ve birlikte yaşayamayacağımız için birbirinize karşı hoşgörüsüzlüğün yalnızca bir aptalın ve bir aptalın doktrini olduğunu ve her dürüst ve açık fikirli insan tarafından haklı olarak kınandığını herkes biliyor." Jacob Gogebashvili de eşitlik ilkesinden bahsetti: "Eşitlik ilkesi, farklı kabilelerin unsurları arasındaki insani ilişkiyi güçlendirir, karşılıklı güven ve sevgiyi besler, yerel ve yerel olmayan unsurlar arasında verimli karşılıklı etki yaratır ve hedefe ulaşmak için birleşik mücadeleyi teşvik eder... Dar ırksal ayrılıkçılığın dayattığı baskıcı önlemler bize yalnızca zararlı sonuçlar verebilir."
Eşitlik kavramı ayrımcılık yasağıyla doğrudan ilgilidir. Ayrımcılık, objektif ve makul bir gerekçesi olmayan bazı özelliklere dayanarak insanlara eşit olmayan ve adaletsiz davranılmasıdır. Her farklılaştırma (farklı muamele) ayrımcılık olarak kabul edilmeyecektir; örneğin devletin kör kişilere ehliyet vermeyi reddetmesi eşitlik hakkının ihlali olarak değerlendirilmeyecektir çünkü bu durumda devletin meşru bir amacı vardır.
Gürcistan Anayasası'nın 11. maddesinin kaydı, ilk bakışta ayrımcılık belirtilerini kapsamlı bir şekilde sıralamaktadır, ancak Anayasa Mahkemesi tarafından oluşturulan uygulamaya göre Gürcistan Anayasası'nın 11. maddesinin içeriği açıktır ve tüm ayrımcılık belirtilerini içermektedir.
Doğrudan ve dolaylı ayrımcılık var. doğrudan ayrımcılık Bir kişiyi, yerleşik haklardan yararlanırken veya herhangi bir özelliği nedeniyle benzer koşullardaki başka bir kişiyle karşılaştırıldığında dezavantajlı duruma sokan muamele veya koşulların yaratılmasıdır. Örneğin, cinsiyet nedeniyle herhangi bir devlet kurumuna kadınlara değil yalnızca erkeklerin girmesine izin verilmesi veya Gürcistan'da arazi satın alma hakkına başka ülke vatandaşları veya vatansız kişilerin değil yalnızca Gürcü vatandaşlarının sahip olması doğrudan ayrımcılıktır. Doğrudan ayrımcılık aynı zamanda sizin için eşit olmayan koşullar yaratmaları veya bir işarete veya gruba mensubiyetiniz nedeniyle size eşitsiz davranmalarıdır; örneğin dininiz nedeniyle dua etmenize izin verilmiyor, ten renginiz nedeniyle bir restorana girilmiyor, cinsel yöneliminiz nedeniyle bir doktor size hizmet etmeyi reddediyor, hamile olduğunuz için iş sözleşmeniz artık yenilenmiyor, tekerlekli sandalye kullanıyorsunuz ve binaya giremiyorsunuz vb.
Dolaylı ayrımcılık Şekli itibariyle tarafsız, esas itibarıyla ayrımcı olan bir hüküm, kriter veya uygulamanın, kişiyi bazı özellikleri nedeniyle esas itibarıyla eşit olmayan konumda bulunan kişilere göre dezavantajlı duruma sokması durumudur. Örneğin elbise giyen kişilerin bir kamu kurumuna girmelerine izin verilmemesi dolaylı ayrımcılıktır. Bu durumda cinsiyete dayalı doğrudan ayrımcılığa değil, cinsiyete dayalı dolaylı ayrımcılığa maruz kalacağız çünkü Gürcistan toplumunda yalnızca kadınlar elbise giyiyor, dolayısıyla bu kural yalnızca kadınları etkileyecek. Dolaylı ayrımcılığın bir başka örneği de devlet okulu gibi bir kurumda başörtüsü takma hakkının yasaklanmasıdır. Bu kural tarafsız ve herkese eşit olarak uygulanıyor gibi görünse de, yalnızca dini inançları nedeniyle başörtüsü takmak isteyen kişileri (örneğin Müslümanlar) etkiliyor (ve onları dezavantajlı duruma düşürüyor). Dolayısıyla dini temelli dolaylı ayrımcılıktır.
Eşitliği eşitlemeden ayırmak önemlidir, ikincisi eşitlik fikriyle çelişir, çünkü eşitlik, insanların şu veya bu alanda kendilerini gerçekleştirmelerine olanak sağlayacak eşit fırsatların sağlanması anlamına gelir. Eşitlik düşüncesine göre devletin özünde eşit olmayan kişilere muamele etmemesi gerekir. Bahsi geçen hususun ihlali aynı zamanda dolaylı ayrımcılık teşkil etmektedir. Örneğin, eğer özyönetim organı şehirdeki kaldırımların döşenmesi için bir yarışma duyurursa ve sözde Engelliler için rampaların yerleştirilmesi eşitliği ihlal edecek, çünkü projenin döşediği yol herkes için görünecek, ancak engelliler bunu kullanamayacak. Bu durumda engellilerle hareket edebilen kişiler farklı yetenekleri nedeniyle eşit kişiler değildir, bu nedenle devletin onların farklı ihtiyaçlarını dikkate alması ve onlara farklı davranması gerekmektedir. Irk, ten rengi, siyasi görüş, cinsiyet veya başka herhangi bir farklılık belirtisinin, hiçbir farklılık belirtisinin diğerine üstünlüğü olmadığının farkına varmak da önemlidir. Hangi gerekçeye dayandığına bakılmaksızın her türlü ayrımcılık aynı şekilde yasaktır.
Herhangi birimiz, herhangi bir zamanda, herhangi bir nedenle eşit olmayan muamelenin kurbanı olabiliriz; bu nedenle, eşitlik ve ayrımcılığın yasaklanması devletteki demokratik yönetimin temeli olduğundan, belirli bir eylemin ne ölçüde ayrımcı olduğunu nasıl anlayacağımızı bilmek önemlidir. Demokratik değerlerin ve eşitlik ilkesinin paylaşılması, toplumun barış içinde bir arada yaşamasının ön şartıdır.
Kaynak: http://equalitycoalition.ge/article/42
(Eşitlik Koalisyonu)
Makalede ifade edilen görüşler yazara ait olup LAWHUB'ın resmi görüşünü yansıtmayabilir.
Güncelleme: 30 Eylül 2024





tartışma 0
yorum yazmak Hesabınızda oturum açın. Yorumları herkes okuyabilir.
Henüz yorum yok - bir tartışma başlatın.