Kara para aklama, yasa dışı gelirin, sahibinin açık ve net bir şekilde kullanabilmesi için yasallaştırılmasıdır. Bu tür kara para aklama olayları dünyanın her yerinde her gün yaşanıyor. Her yıl milyarlarca dolar çeşitli finans kurumları aracılığıyla aklanıyor. Hem gerçek hem de sanal alanda her saniye dünya çapında sürekli bir nakit akışı akışı yaşanıyor. "Kara para aklama" terimi nerede ve ne zaman ortaya çıktı? Bu finansal entrikanın mekanizması nasıl işliyor? Kara para aklama yöntemleri nelerdir ve kara parayı kim aklıyor?


"Kara para aklama" terimi ne zaman ve neden ortaya çıktı?

ABD'de Yasaklama sırasında "kara para aklama" teriminin ortaya çıktığına dair bir efsane var. O zamanlar Chicago mafyası, alkollü içkilerin ve diğer kaynakların yasa dışı ticaretinden çok yüksek kar elde ediyordu. Rapora göre, o zaman bu miktarın resmi olarak çamaşırhane zincirinin geliri olarak kaydedilmesine göre bir plan geliştirildi. O zamanlar çamaşırhane hizmetleri nakit olarak ödeniyordu, dolayısıyla kaç kişinin bu hizmeti gerçekten kullandığını bilmek imkansızdı. Gangsterlerin suçtan elde edilen parayı çamaşırhanelerin yasal kârına çevirmesine olanak tanıyan şey de buydu. Bu dernek sayesinde yasa dışı paralara "yıkanmış", "aklanmış" (kara para aklama) deniyordu. Ancak bu bir gerçekten çok bir efsanedir.

Mafyanın kara para aklamaya ilgisi 1931'den sonra ortaya çıktı Al Capone Gelir vergisini ödemediği için yakalandı.

Kolluk kuvvetleri, gerçek ve resmi gelirinin eşleşmediğini kanıtlayabildi. İkinci büyük mafya bunu düşündü Meyer Lensky Yasa dışı yollarla elde edilen parayı aklamak için bir plan hazırladı.

Başlangıçta para kumarhaneler aracılığıyla aklanıyordu. Daha sonra aynı Lensky, bankacılık sistemi üzerinden çalışacak bir plan ortaya attı. İsviçre bankalarında anonim hesaplar açarak büyük miktarlarda para yatırdı. Daha sonra aynı bankalardan kredi aldı ve onları parasının kaynağı olarak adlandırdı. Böylece kirli para, banka aracılığıyla temiz ve yasal hale geldi.

Her neyse, "kara para aklama" terimi ilk kez 1973 yılında İngiliz yayını The Guardian'da yer alan bir makalede basına yansıdı. Watergate skandalı Hukuki uygulamada bu terim ilk kez 1982 yılında kullanıldı. Bu dava kapsamında, birkaç Kolombiyalının sahibi olduğu Amerikan şirketi Sonal'ın, uyuşturucu satışından elde ettiği gelirleri Capital Bank'taki (Miami, ABD) kendi hesabına aktardığı ve bu yolla kara para akladığı tespit edildi.

11 Eylül 2001'den sonra ABD kolluk kuvvetleri, hayırsever, dini ve sivil toplum kuruluşlarının yeraltı banka benzeri bir sistem (örneğin Hawala) aracılığıyla terörizmi finanse etmeyi başardıkları paraya özellikle dikkat ediyor.

Kara para aklama yöntemleri nelerdir?

Kara para aklamanın bir yöntemi, uyuşturucu ticaretinden elde edilen paranın Kolombiya pesosu ile değiştirildiği Kolombiya karaborsasıdır. Bu devlet para birimi daha sonra çeşitli pahalı malları satın almak için kullanılıyor ve bunlar sonunda dolar olarak satılıyor. Bu, Batı Yarımküre'deki en popüler kara para aklama yöntemlerinden biridir.

Kara para aklamanın bir diğer yolu da, büyük miktardaki paranın daha küçük parçalara bölünerek belirli zaman aralıklarında farklı bankalardaki farklı mevduatlara yatırılmasıdır. Örneğin ABD'deki bir hesaba tek seferlik 10.000 dolardan fazla para yatırılması durumunda banka, federal hükümeti bu işlem hakkında bilgilendirmekle yükümlüdür.

Kara para aklamanın üçüncü yöntemi ise gölge (yeraltı) bankacılık sistemidir. Şu anda yasadışı gelir, banka gizliliği yasasının geçerli olduğu ülkedeki bir offshore hesaba aktarılıyor. Yani bu tür eyaletlerde isimsiz olarak banka hesabı açılmasına izin veriliyor. Cayman Adaları ve Bahamalar, Panama, Bahreyn, Singapur ve Hong Kong bankaları bu amaçla ağırlıklı olarak kullanılmaktadır. Asya'da, müşterinin herhangi bir belge olmadan herhangi bir işlemi gerçekleştirmesine olanak tanıyan, soruşturma şansı bırakmayan yasal alternatif sisteme sahip bankalar bulunmaktadır.

Kara para aklamanın bir diğer yolu da, sahte bir şirket adına mevduat açılması, daha sonra bu paranın sahte faturalar ve muhasebe bakiyeleri ile meşru bir işletmeye yatırılmasıdır. Bu tür şirketler suçlular tarafından kara para aklamak için kurulur. Ancak "yatırım" yapılan meşru bir iş de olabilir. Örneğin, bir aracı kurum, bir kumarhane, bir bar veya bir striptiz kulübü. Bu tür kurumlar genellikle büyük miktarda para akışıyla ilişkilendirilir ve bu da yasadışı paranın aklanması için iyi bir yoldur.

Kara para aklama süreci nedir?

İlk adım, kirli parayı meşru bir finans kuruluşuna banka mevduatı olarak yatırmaktır. Bundan sonra, elektronik işlemler yoluyla para farklı hesaplara aktarılır veya başka bir para birimine aktarılır ve bu para birimiyle parasal biçimi değiştirmek için pahalı şeyler satın alınır. Son aşamada aklanan para, meşru bir banka havalesi yoluyla, parayı aklamak için kullanılan şirketin hesabına veya ikinci aşamada satın alınan lüks eşyalarla dolaşıma girmeye başlıyor.

Kim para aklıyor?

Para, uyuşturucu satıcıları, dolandırıcılar, yolsuzluk yapan politikacılar, yetkililer, haydutlar, teröristler vb. tarafından aklanır.

Neden kara para aklıyorlar?

Paranın "temiz" olması gerekiyor çünkü suçlular iz bırakmak istemiyor. Mafya ve terör örgütlerinin mensupları bu mali entrikalara para ayırmıyor. Suç faaliyetinin tamamen ortaya çıkması durumunda cezanın, yalnızca kara para aklama suçundan çok daha ağır olacağını çok iyi biliyorlar.

Kara para aklamanın örnekleri nelerdir?

1980'lerin sonlarında ünlü ekonomist Franklin Jurado, Kolombiyalı uyuşturucu baronu Jose-Santa Cruz London için para akladı. ABD'de uyuşturucu satışından elde ettiği parayı Panama'daki bir banka hesabına yatırdı. Bundan sonra para 100'den fazla Avrupa bankasına yatırıldı. Her bir finansal işlemin tutarı 10.000 doları aşmadı. Zaten buradan Jose-Santacruz Londono'nun uyuşturucu işini bu miktarla finanse edebileceği Kolombiya'ya para aktarıldı. Jurado, yakalanıp yedi buçuk yıl hapis cezasına çarptırılmadan önce 36.000.000 dolardan fazla para aklamayı başardı.

Kara para aklama genellikle sanat aşkıyla maskelenir, çünkü şu ya da bu pahalı tablonun alıcısı kimliğinin gizli kalma hakkına sahiptir. 1982'de Brezilyalı bankacı Edemar Cid Ferreira, elinde 100 dolar değerindeki bir tabloyla New York'taki John F. Kennedy Havaalanı'na geldi. Kolluk kuvvetleri kısa süre sonra bunun Amerikalı bir sanatçıya ait olan 8 milyon dolar değerindeki bir şaheser olduğunu öğrendi. Edemar, sanata ilgi gösterilmiş bir suç planı sayesinde 50 milyon dolardan fazla para akladı ve 12 bin tablodan oluşan bir koleksiyon oluşturdu. Ferreira, 2006 yılında dolandırıcılık, vergi kaçakçılığı ve kara para aklama suçlarından 21 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

New York Times, 2015 yılında ABD'deki elit gayrimenkullerin büyük bir kısmının, alıcının kimliğini açıklamayan ismen kurulmuş şirketlere ait olduğunu ortaya çıkaran bir gazetecilik araştırması gerçekleştirdi. Satıcı paranın kaynağıyla ilgilenmiyor çünkü kanun bunu gerektirmiyor. Gazetecilerin yaptığı bir araştırma sonucunda, çok işlevli kompleks Time Warner Center'daki (New York) elit dairelerin %37'si yabancılara ait. Bunların arasında Rusya, Çin, Kolombiya ve Meksika vatandaşları da var.

Kara para aklama kontrol edilebilir mi?


Kara para aklamayı kontrol etmek çok zordur çünkü herhangi bir ülkenin finansal kurumları bu amaç için kullanılır. Uzmanlar bunu ciddi bir sorun olarak görüyor ve bunun aşılması için tüm dünyanın çaba göstermesi gerektiğine inanıyor. Ancak kara para aklamayla mücadelede bazı ülkelerde bankacılık gizliliği kurallarının yarattığı ciddi engeller bulunmaktadır. Bu nedenle yurtdışına alınan parayı kontrol etmek neredeyse imkansızdır.


Kaynak: bkz. Burada.

Makalede ifade edilen görüşler yazara ait olup LAWHUB'ın resmi görüşünü yansıtmayabilir.