Bir kişi Ne bis in idem (non bis in idem - kıta hukuku ülkelerinde, çifte tehlike - ortak hukuk ülkelerinde - Latince özdeyişi - neto debet bis vexaripro eadem causa) anayasal ilkesine dayalı olarak tekrarlanan ceza veya yargılamadan korunur. Tekrarlanan mahkûmiyetlerin yasaklanması hakkı mutlaktır ve sınırlandırılamaz.

Bu ilke, Gürcistan Anayasası'nın 42. Maddesi, 4. Maddesi, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin 14 (7) Maddesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 7. Ek Protokolü'nün 4. Maddesi, Suçluların İadesine İlişkin Avrupa Sözleşmesi'nin 9. Maddesi, Uluslararası Ceza Hukuku Statüsü'nün 20. Maddesi, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı'nın 50. Maddesi, ABD Anayasası'nın 5. Maddesi ile şart koşulmuştur. Schengen Anlaşmasının 54'üncü maddesi olup bu belgelerde aynı içerikte formüle edilmemiştir.

Tekrarlanan mahkûmiyetlerin yasaklanması, usule ilişkin ceza hukukunun yol gösterici ilkesidir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 7. Ek Protokolünün 4. maddesine göre, aynı devletin yargı yetkisi dahilindeki bir kişinin, o devletin hukuku ve ceza muhakemesi uyarınca kesin olarak beraat ettiği veya hüküm giydiği bir suçtan dolayı yeniden kovuşturulmasına veya cezalandırılmasına izin verilmez.

Ne bis in idem, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 8. maddesinde yansıtılmaktadır; buna göre, bir kişinin aynı delil veya bilgiye dayanarak tekrar tekrar tutuklanması yasaktır, bir kişi daha önce beraat ettiği ve bir kez mahkum edildiği bir suçtan dolayı suçlanamaz veya hüküm giyemez.
Tekrarlanan mahkûmiyetlerin yasaklanması ilkesi, kişiye, hiç kimsenin yeniden mahkûm edilmemesi konusunda üç garanti sağlar.
1. cezai olarak sorumlu tutulmak ve suçlanmak;
2. hüküm giymiş;
3. Hüküm giymiş.

Makalede ifade edilen görüşler yazara ait olup LAWHUB'ın resmi görüşünü yansıtmayabilir.

Güncelleme: 23 Şubat 2023